دينيش نخستين شاهي است كه بر پرتغال، با مرزهاي جديدش، از رود مينهو1 تا فارو حكومت كرد. ملكهاش ايزابل، دختر پدروي سوم آراگوني بود. او چهل و سه سال، در سلطنت دينيش همسرو شريك وي بود و ملكهٴ مقدس پرتغال لقب يافت.
د. از عربي به عبري
سليمان بن ايوب2
سليمان بن يوسف بن ايوب سفرده، در غرناطه زاده شد يا تحصيل كرد؛ در بزيه برآمد. پزشك و مترجم عربي به عبري. از يهوديان اسپانيا. از ترجمههاي اوست:
1. ابن ميمون: كتابالفرائض (بزيه 1240).
2 ، 3. ابن جناح: كتابالتنبيه، و كتاب التسويه، دو رساله در باب دستور زبان (بزيه 1254).
4. ابن رشد: شرح متوسط بر السماء و العالم ارسطا طاليس (1259).
5 . ابن سينا: أرجوزة في الطب. منظومهٴ طبي (1262).
در 1265، در بزيه رسالهاي در باب بواسير در هفت باب به زبان عبري تأليف كرد. مقايسهٴ آن با مقالهٴ ((فيالبواسير)) ابن ميمون، كه آن هم به عبري ترجمه شده بود، جالب است.
شم طب بن اسحاق3
در 1196، در طرطوسه زاده شد، به قصد تجارت به خاور نزديك سفر كرد؛ پس از 1226، در بارسلون به مطالعههاي علمي و فلسفي پرداخت؛ بعدها، در مونپليه و مارسي برآمد؛ در 1267، هنوز زنده بود. پزشك و فيلسوف يهودي اسپانيايي، مترجم عربي به عبري.
شرح متوسط ابن رشد بر كتاب النفس ارسطو را ترجمه كرد. ولي موجب جاودانگي نام او ترجمهٴ دو كتاب از بزرگترين آثار طب اسلامي است: ترجمهٴ كتاب التصريف ابوالقاسم زهراوي كه در 1254، آغاز كرد؛ و در 1258، در مارسي، به اتمام رساند (اصلاح در 1261). در 1264، كتاب المنصوري رازي را ترجمه كرد. بدين ترتيب، طب اسلامي در دسترس تعداد روزافزوني از پزشكان يهودي قرار گرفت كه عربي نميدانستند. اين كار مستلزم توسعهٴ چشمگير واژگان عبري در زمينهٴ نام داروها و بيماريها بود. شم طب، علاوه بر آن ترجمهها، بسياري از آثار طبي عربي را به خط عبري برگرداند.
ترجمهٴ كاملاً آزاد او از كتاب التصريف مقدمهاي دارد دربارهٴ عناصر اربعه، فصول اربعه، و